IBOR Geçiş Süreci ve TLREF Çalışmaları
IBOR Geçiş Süreci ve TLREF Çalışmaları
Ülkemizde, TLREF’e geçiş süreci (“IBOR Geçiş Süreci”) gösterge faiz oranı reformu kapsamında, uluslararası standartlarla uyumlu olarak türev ürünlerde, borçlanma araçlarında ve çeşitli finansal sözleşmelerde TL referans faiz oranı ihtiyacını karşılamak üzere bir Türk Lirası referans faiz oranı olan TLREF çalışmaları ilgili kuruluşlarla eşgüdüm içerisinde sürdürülmektedir.
TLREF, finansal kuruluşlar ve reel sektör firmaları için likit piyasa şartlarında belirlenmiş gerçek işlemlere dayalı bir gösterge faiz oranıdır. TLREF, 17 Haziran 2019 tarihinden itibaren BIST tarafından günlük olarak yayımlanmaktadır. TLREF kullanımı ile uzun vadeli Türk lirası kredi kullanımına/kullandırımına imkan sağlanmasının yanı sıra TLREF sayesinde gelişecek Türk lirası faiz swap piyasası ile tüketim ve yatırım işlemlerinin faiz dalgalanmalarından daha az etkilenmesinin sağlanması ve finansal ürün çeşitliliğinin artırılması amaçlanmaktadır.
Makul bir süre içinde, TLREF ile ikame edilmek üzere, Türkiye Bankalar Birliği tarafından izlenmekte ve yayımlanmakta olan Türk Lirası Bankalararası Satış Oranı (TRLIBOR) ve Türk Lirası Bankalararası Alış Oranı (TRLIBID) hesaplanmasına, uygulamasına ve yayımına son verilecektir. Bu kapsamda, değişken faizi esas alan finansal ürünlerde TRLIBOR ve TRLIBID yerine TLREF kullanılacaktır.
TLREF çalışmaları amacıyla, ilgili kurum ve kuruluşların talebi ve görevlendirmesi ile Ulusal Çalışma Komitesi (Komite) oluşturulmuştur. Komitede Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul (BIST), İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş., Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB), Finansal Kurumlar Birliği (FKB), Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB) temsilcileri ile Türkiye Bankalar Birliği üyesi bankalar yer almaktadır.
Komite tarafında aşağıdaki hususlarda değerlendirmeler yapılmaktadır:
- TLREF oranının ve BIST TLREF Endeksi’nin hesaplanması ve yayımlanmasına yönelik faaliyetlerin belirlenmesi,
- Uluslararası çalışma, düzenleme ve önerilerin değerlendirilmesi,
- Piyasalarda meydana gelen gelişmeler ve talepler göz önünde bulundurarak kurallarda ihtiyaç duyulan değişikliklere ilişkin önerilerin hazırlanması,
- Gösterge faiz oranı reformuna ilişkin IBOR geçiş sürecinin ve buna paralel olarak, yabancı para birimlerindeki IBOR (USD, GBP, CHF, JPY ve EUR vb.) geçişinin sağlıklı bir zeminde ilerleyebilmesini teminen koordinasyonun sağlanması,
- Yurt dışı yerleşik bankalarca IBOR ikamesi olarak kullanılacak risksiz faiz oranlarının ve bu oranlara işlenecek yedek faiz marjlarının belirlenmesi ve açıklanmasına ilişkin çalışmalar hakkında kamuoyunun bilgilendirilmesi,
- Yenilenecek kredi sözleşmelerinin yeni gösterge faiz temelinde teknik ve hukuki altyapısını geliştirme çalışmalarında finansal kuruluşlar ile müşteriler arasında iletişim ve eşgüdüm sağlanması.
Ulusal Çalışma Komitesi’nde, TLREF’e geçiş çalışmaları kapsamında, Ulusal Çalışma Komitesi tarafından koordine edilen 6 ayrı Alt Çalışma Grubu (AÇG) bulunmaktadır:
- Yerel Mevzuat ve Hukuk
- Uluslararası Düzenlemelere Uyum
- Finansal Koordinasyon, Muhasebe, Operasyon ve Yasal Raporlama
- Kantitatif Analiz ve Risk
- TLREF Ürünleri
- İletişim
Uluslararası bir danışmanlık firmasından danışmanlık hizmeti de alınarak sürdürülen çalışmalar bir takvim çerçevesinde sürdürülmektedir. Komite çalışmalarına ilişkin kamuoyuna düzenli bilgi sağlanmaya devam edilecektir.
Geçiş Planı Ana Kilometre Taşları
- IBOR Geçişi Ulusal Çalışma Komitesi Sunumu
- IBOR Geçişi Yönetici Özeti
- IBOR Geçişi Yönetici Özeti Sunumu
Geçiş Riskleri
- İletişim Alt Çalışma Grubu Geçiş Riskleri, Financial Stability Board Geçiş Planı
- IBOR Geçişi Zorlukları ve Yönetim Riskleri
Geçiş İletişim Stratejisi Kılavuzu
Alternatif Referans Faiz Oranlarının Benimsenmesi İçin Pratik Uygulamalar
Geçişin Riskten Korunma Muhasebesi Üzerine Etkileri
Geçişin Diğer Standartlar ve Dipnotlar Üzerine Etkisi
Geçişin SPPI Test ve Efektif Faiz Oranı Kapsamında Değerlendirilmesi
Geçişin Vergi Mevzuatı Kapsamında Değerlendirilmesi
Finansal Koordinasyon Alt Çalışma Grubu Durum ve Öneri Raporları
- IBOR Geçişi Finansal Koordinasyon Alt Çalışma Grubu_Durum ve Öneri Dokümanı Vergi Dahil
- IBOR Geçişinin Süreçler Bilgi Sistemleri ve Operasyonlar Üzerindeki Etkileri
Geçişin Bilgi Sitemleri, Operasyon ve Süreçler Kapsamında Değerlendirilmesi
- Finansal Koordinasyon Alt Çalışma Grubu Geçişin Bilgi Sistemleri Üzerindeki Etkileri
- Finansal Koordinasyon Alt Çalışma Grubu IBOR Geçişinin Operasyon ve Süreçler Üzerindeki Etkileri
TLREF Ürünleri
- TLREF Ürünleri Alt Çalışma Grubu Getiri Hesaplama Yöntemleri
- TLREF Ürünleri Alt Çalışma Grubu TLREF Ürünleri Kullanıcı Kılavuzu Çalıştayı 21/04/2021
- TLREF Ürünleri Hesaplama Yöntemleri Konsültasyon Dokümanı
- TLREF Ürünleri Kullanıcı Kılavuzu Ara Raporu
Yasal Yedek Faiz
- Yerel Mevzuat ve Hukuk Alt Çalışma Grubu Yasal Yedek Faiz
- Yerel Mevzuat ve Hukuk Alt Çalışma Grubu Örnek Yedek Faiz Hükümleri
- Yasal Yedek Faiz Durum Raporu
Sözleşmesel Yedek Faiz
- Yerel Mevzuat ve Hukuk Alt Çalışma Grubu Sözleşmesel Yedek Faiz
- Sözleşmesel Yedek Faiz Durum ve Öneri Dokümanı
- Sözleşmesel Yedek Faiz Madde Taslağı
ISDA Protokolüne Uyum
Global Uygulamalar Güncellemesi
- Uluslararası Düzenlemelere Uyum Alt Çalışma Grubu Sektör Güncellemeleri
- Uluslararası Düzenlemelere Uyum Alt Çalışma Grubu Sektör Güncellemeleri
- Uluslararası Düzenlemelere Uyum Alt Çalışma Grubu Sektör Güncellemeleri
- Uluslararası Düzenlemelere Uyum Alt Çalışma Grubu Sektör Güncellemeleri
- Uluslararası Düzenlemelere Uyum Alt Çalışma Grubu Sektör Güncellemeleri
- IBOR Geçiş Süreci Kilometre Taşları